12 Mart 2018
14:10

TİYATRO ÜZERİNE

Tiyatroda Sahneyi Canlandıran Öğe; Dekor

Tiyatro, pek çok sanat dalının ortak hareketiyle bir araya gelir. Öyle ki, oyun metniyle edebiyat, kostümüyle moda tasarımı, mekan yapısı ile mimarlık ve ayrıca ses, müzik, ışık gibi öğelerin oluşturduğu sahne sanatlarını da kapsayan birleştirici bir sanat dalıdır.

Var olduğu günden bu yana tiyatro, çeşitli gelişim ve değişimler gösterirken, tiyatronun bütünü içinde yer alan sahne ve dekor da bu ilerlemelerden nasibini fazlasıyla almaya devam ediyor. Tiyatroyu tiyatro yapan unsurlar, geleneksel çizgisinden taşarak modern çağın getirileriyle buluşuyor. Dolayısıyla, geçmişte tiyatro için her yer sahne olabilir düşüncesi yerine, günümüzde sahneyi oluşturan dekorun önemi yadsınamaz bir gerçek. Biz de sizin için temel tasarım yaklaşımlarını derlediğimiz bir yazı hazırladık. 

Tiyatroda Görsel Doygunluk

Genel anlamda dekor, oyun metninin yansıtmak istediği ambiyansın çeşitli objeler yardımıyla sahneye uyarlanmasıdır. Düşünsel olarak sınırlandırılan oyun metni ile fiziksel olarak sağlanan teknik bütünlüğün uyuşmasıdır. Kuşkusuz ki bu düşünsel ve fiziksel öğelerin doğru şekilde etkileşimi ile seyircinin sahneye kilitlenmesi kaçınılmaz olur.  

Görsel doygunluğu sağlayan bir dekor ile hem oyuncu hem de seyirci memnuniyeti artar. Bu durumda dekoratörlere büyük iş düşmektedir. Çünkü sanatsal beceri yanında teknik becerinin de konuştuğu sahne dilidir dekor. Tiyatronun tarihi gelişimi içinde, estetik ve görsel zenginliği sağlayan dekorun nasıl olması gerektiğiyle ilgili farklı görüş ve uygulama biçimleri bulunmaktadır.

Tiyatroda sabit bir yapı dışında hareketli sahneler, açık hava, kumpanya benzeri çeşitli alan ve mekanların tercihi söz konusu olduğu gibi, dekorda da alternatif tercihler desteklenmiştir. Hatta dekorsuz oyunlar bile bir dönem öncelik kazanmıştır.

İzlenimci (Empresyonizm) Dekor

Bu tarz dekorlar için ışık ön plandadır. Işık yansımasıyla ortaya çıkan renklerin tonları ile bir ambiyans yaratılır. Sahnenin farklı alanlarına uygulanan farklı ışık ve renk tonları ile seyirciye duygusal ve düşsel bir hafıza sunulur. Atmosferin, seyirciyi yakalayıp duygusal ve romantik bir etkileşim kurması beklenir.

Dışa Vurumcu (Expresyonizm) Dekor

Adından da anlaşılacağı gibi, bu dekor stili duyguları açığa çıkarır. Güzellik, fantezi yada estetik bir kaygı olmadan dışa vurmayı gerektirir. Sembolik, sıradan, ve basit materyallerle sahneyi oluşturur. Dolayısıyla görselliğin zenginliğinden pek faydalanmayan bir dekor türüdür.

Realist Dekor

Eserde sunulan ortamı gerçekçi bir şekilde yansıtan dekordur. Dekor, birebir olması gereken eşyalarla oluşturulur ve gerçeğin taklididir. Hayali bir atmosfer ve yanılsamadan ziyade doğal sahne dekorunun tercih edildiği türdür.

Stilize Dekor

Stilize dekor türünde doğal eşya, form ve biçimler yerine basitleştirilmiş simge ve biçimler kullanılır. Pano ve çeşitli objelerle, sahnede olması gereken eşyaların birebir kopyası yerine, seyircinin tamamlayacağı soyut ve temsili anlamları yansıtılır.

Türü ne olursa olsun tiyatroda dekor ile sağlanan algısal değer oldukça önemli bir etken. Ayrıca konunun, oyuncunun, kostümün veya istenen tüm değişkenlerin vurgulanmasındaki rolü yadsınamaz bir gerçek.

Tuba Parlak

DİĞER HABERLER

TİYATRO ÜZERİNE
15 Şubat 2019
18:00
Sabahattin Kudret Aksal'ın Tiyatro Dili
Sabahattin Kudret Aksal'ın Tiyatro dili, bir Tiyatro yazarı olarak, çok ilgilendirdi beni. Daha önce çeşitli sahnelerde seyrettim oyunlarını okurken, kendimi, onun şiir dünyasında buldum. Geniş, engin, derinliği olan, tadı insanı saran bir dünyaydı bu.
TİYATRO ÜZERİNE
30 Mart 2018
16:00
Absürd Tiyatroya Kısa Bir Bakış
Klasik tiyatro kalıplarını yıkan ve uyumsuz olarak da adlandırılan absürd tiyatro, gerçeklikten uzaklığı ve mantıksızlığı ile tiyatro tarihinde yerini bulmuştur. Giriş, gelişme ve sonuç gibi belli oyun düzeni çerçevesinin dışına çıkan, alışılagelmiş oyun mantığını benimsemeyen absürd tiyatroda, zaman - mekan gerçekliğini yitirir. Kendine özgü üslubu ve kişiliği olan absürd tiyatronun, aksine belirli ilke ve kuralları da yoktur. Yazımızda, “pek çok eleştiri ve yorumları da beraberinde getiren absürd tiyatro, Türkiye’de nasıl karşılanmıştır?” sorusuna cevap arıyoruz.
TİYATRO ÜZERİNE
27 Mart 2018
14:10
Dünya Tiyatro Günü Nasıl Doğdu?
Uluslararası Tiyatro Enstitüsü kurucularının amacı, UNESCO'nun kültür, eğitim ve sanat konusundaki hedefleri ile uyumlu bir organizasyon inşa etmek ve aynı zamanda dünyadaki tüm performans sanatçılarının statüsünü iyileştirme çabalarına odaklanmaktı. 2018 yılı mesajını yayınlayan ITI bu sene de barış ve kardeşlik temasına yoğunlaşmaktadır.
TİYATRO ÜZERİNE
12 Mart 2018
14:10
Tiyatroda Sahneyi Canlandıran Öğe; Dekor
Var olduğu günden bu yana tiyatro, çeşitli gelişim ve değişimler gösterirken, tiyatronun bütünü içinde yer alan sahne ve dekor da bu ilerlemelerden nasibini fazlasıyla almaya devam ediyor. Tiyatroyu tiyatro yapan unsurlar, geleneksel çizgisinden taşarak modern çağın getirileriyle buluşuyor. Dolayısıyla, geçmişte tiyatro için her yer sahne olabilir düşüncesi yerine, günümüzde sahneyi oluşturan dekorun önemi yadsınamaz bir gerçek. Biz de sizin için temel tasarım yaklaşımlarını derlediğimiz bir yazı hazırladık. 
TİYATRO ÜZERİNE
06 Şubat 2018
23:45
Yaratıcı yazarlığa adım atanların duymaktan usandığı 7 cümle
Yazarlık eğitimine başlama kararı almak başlı başına bir cesaret işiyken yol üstünde çıkan bir çok engel insanın hevesini kırabilir. Bu yolda ısrarcı olmak, çalışmak ve sürekli üretmek, yılmadan hedefe doğru ilerlemek iyi gelecektir.
TİYATRO ÜZERİNE
08 Şubat 2018
18:30
Yeni başlayanlar için tiyatro metni yazımı | Birinci Bölüm
Bin yıllardan bu yana sürdürülen tiyatro geleneği çağın getirdiği yeniliklerle kendini sürekli geliştiriyor. Yeni yazarların gelişen teknolojiyi tanıması çok önemli. Bunun yanı sıra tiyatroyu meydana getiren tüm unsurları da bilmek ve üretilecek tiyatro metninin hangi değişkenlere göre tasarlanacağını iyi hesaplamak gerekiyor.
TİYATRO ÜZERİNE
06 Şubat 2018
14:15
Bertolt Brecht ile tiyatro üzerine konuşmalar
Diyelim ki, bir ayrılık sahnesini oynamaları gerek. Ne yapıyorlar? Ayrılık sahnesi kişisinin ruhsal durumunu takınıyorlar, seyirciyi de bu havaya sokmağa çalışıyorlar. Sonunda, gösteri başarılı da olsa, kimse birşey görmüyor, birşey anlamıyor; herbirinin kendi anıları oluyor çok çok; kısacası herbiri duyuyor ama hissetmiyor.
TİYATRO ÜZERİNE
29 Kasım 2017
14:00
Bertolt Brecht'in oyuncuya ve tiyatroya yaklaşımı
Tiyatronun öğretici ödevinin yanı sıra, seyircinin beğenisi de gözetilmelidir. Brecht'in sahneye koyduğu oyunlarda, ilk gece, küçük ayrıntılar gözden kaçabilir. Ama bu oyunların onuncu gösterisinde bile, seyirci yeni yeni şeylerle karşılaşır.
TİYATRO ÜZERİNE
26 Ocak 2018
15:00
Tiyatroyu Niçin Severim?
Zamanının en ünlü tiyatro oyuncusu, sinema aktörü ve pandomim sanatçısı Jean Louis Barrault'un 1967 yılında kaleme aldığı benzersiz tarifler içeren yazısında tiyatronun sanattan çok hayat olduğu vurgusu ön plana çıkıyor.